تفسیر قرارداد در حقوق:

در دنیای امروز که همه چیز با کاغذ و امضا جلو می رود، نوشتن و فهمیدن متن توافق ها خیلی مهم است. خیلی وقت ها پیش می آید که دو نفر با هم قراری می گذارند و متنی را امضا می کنند اما بعد از مدتی دچار اختلاف می شوند. اینجاست که بحث تفسیر قرارداد در حقوق پیش می آید. وقتی کلمات روی کاغذ نتوانند منظور واقعی را برسانند، قانون و قاضی باید وارد عمل شوند تا گره کار را باز کنند. ما در این مقاله می خواهیم با زبانی خیلی ساده بررسی کنیم که چطور می شود معنی واقعی جمله های یک قرارداد را فهمید و اگر به مشکل خوردیم، قانون چه راه حلی جلوی پای ما می گذارد. دانستن این موارد برای هر کسی که کار اقتصادی می کند یا ملکی می خرد واجب است.

اگر شما به دنبال یک وکیل قرارداد متخصص هستید، ما آماده ارائه بهترین خدمات به شما هستیم، جهت کسب اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.

مفهوم کلی و اهمیت شفاف سازی متون حقوقی در دادگاه ها:

اولین چیزی که باید بدانید این است که تفسیر قرارداد در حقوق یعنی تلاش برای فهمیدن معنی واقعی کلماتی که در یک سند نوشته شده است. وقتی دو نفر با هم معامله می کنند، شاید فکر کنند که همه چیز را نوشته اند. اما زبان انسان پر از کلمات دو پهلو است. گاهی یک ویرگول یا یک کلمه جابجا، کل معنی را عوض می کند. شفاف سازی متن یعنی اینکه ما غبار روی کلمات را پاک کنیم تا ببینیم دقیقا چه تعهدی داده شده است. اگر این کار درست انجام نشود، هر کسی ساز خودش را می زند و دعوا بالا می گیرد. اهمیت این موضوع آنقدر زیاد است که گاهی سرنوشت کل دارایی یک نفر به همین تفسیر بستگی دارد. پس نباید ساده از کنار آن گذشت.

نقش قاضی در روشن کردن تاریکی های متن:

وقتی کار به دادگاه می کشد، قاضی وظیفه دارد که تفسیر قرارداد در حقوق را انجام دهد. قاضی مثل یک کاراگاه به جان کلمات می افتد. او فقط به ظاهر کلمات نگاه نمی کند. او سعی می کند بفهمد که در روز امضای قرارداد، در ذهن دو طرف چه می گذشته است. این کار خیلی سخت است چون قاضی در آن جلسه نبوده است. برای همین از ابزارهای قانونی و اصول تفسیر قرارداد استفاده می کند. هدف قاضی این است که عدالت اجرا شود و کسی بخاطر یک کلمه مبهم، حقش ضایع نشود. شفاف سازی متن توسط دادگاه، آخرین راه برای حل اختلاف است و حکم قاضی در این باره فصل الخطاب خواهد بود.

جلوگیری از ضرر با نوشتن صحیح:

بهترین راه برای اینکه گیر تفسیر قرارداد در حقوق نیفتیم، این است که از اول درست بنویسیم. اما چون ما حقوقدان نیستیم، معمولا اشتباه می کنیم. اهمیت شفاف سازی اینجاست که جلوی ضررهای میلیاردی را می گیرد. تصور کنید خانه ای خریده اید و در قرارداد نوشته شده “تحویل با امکانات”. این کلمه “امکانات” خیلی کلی است. آیا منظور کولر و کابینت است یا فقط لوله کشی؟ همین یک کلمه می تواند باعث ماه ها دوندگی در دادگاه شود. پس فهمیدن اینکه چطور متن ها تفسیر می شوند، به ما کمک می کند که از همان اول، قرارداد را محکم و بدون ابهام بنویسیم تا بعداً دچار دردسر نشویم.

بررسی قصد و نیت واقعی طرفین معامله در زمان امضا:

یکی از مهم ترین اصول در تفسیر قرارداد در حقوق، پیدا کردن نیت قلبی آدم هاست. در قانون ما، اراده و نیت باطنی مهم تر از کلمات ظاهری است. گاهی وقت ها ما یک چیزی می نویسیم ولی منظورمان چیز دیگری است. مثلاً ممکن است اسم قرارداد را “بیع” یا همان خرید و فروش بگذاریم، اما در واقعیت هدفمان اجاره دادن باشد. در اینجا قانون گذار می گوید که باید دید این دو نفر واقعاً چه می خواسته اند. کلمات فقط یک وسیله هستند برای رساندن منظور. اگر کلمات نتوانند منظور را برسانند، قاضی به دنبال قصد مشترک طرفین می گردد. یعنی آن چیزی که هر دو نفر در لحظه امضا در دلشان قبول داشته اند، ملاک عمل قرار می گیرد.

نشانه هایی برای کشف اراده واقعی:

حالا سوال اینجاست که قاضی چطور می فهمد نیت ما چه بوده است؟ برای تفسیر قرارداد در حقوق، قاضی به نشانه های دیگر نگاه می کند. مثلاً به قیمت معامله نگاه می کند. اگر شما خانه ای را به یک دهم قیمت داده باشید، شاید نیت شما بخشش بوده نه فروش. یا به مذاکرات قبل از قرارداد و پیام هایی که رد و بدل شده نگاه می کند. تمام این ها مثل تکه های پازل کنار هم قرار می گیرند تا تصویر واقعی نیت شما ساخته شود. حتی رفتار شما بعد از امضای قرارداد هم مهم است. اگر شما رفتاری کردید که نشان می دهد تعهد خاصی را پذیرفته اید، دیگر نمی توانید بگویید در متن قرارداد نیامده است.

اولویت اراده باطنی بر الفاظ:

در بحث تفسیر قرارداد در حقوق، یک قاعده طلایی وجود دارد: “العقود تابعة للقصود”. این جمله عربی یعنی قراردادها تابع نیت ها هستند. اگر در یک متن کلمه ای اشتباه تایپ شده باشد ولی معلوم باشد که منظور دو طرف چه بوده، آن غلط املایی یا نگارشی نادیده گرفته می شود. قانون نمی خواهد که افراد را در بند کلمات اسیر کند. هدف قانون احترام به توافق واقعی انسان هاست. پس اگر شما بتوانید ثابت کنید که منظور واقعی تان چیز دیگری بوده و طرف مقابل هم این را می دانسته، برنده دادگاه خواهید بود. اینجاست که نقش شاهد و مدارک جانبی در کنار متن قرارداد پر رنگ می شود.

نقش عرف و عادت در فهم مفاد توافق نامه:

هیچ قراردادی کامل نیست. غیر ممکن است که ما بتوانیم تمام جزئیات را روی کاغذ بیاوریم. اینجاست که پای عرف و عادت به میان می آید. در تفسیر قرارداد در حقوق، اگر در مورد موضوعی توافق نکرده باشید، قانون نگاه می کند که مردم آن صنف یا آن شهر معمولاً چه کار می کنند. مثلاً اگر شما یک ماشین می خرید، در قرارداد نمی نویسید که ماشین باید چهار تا چرخ داشته باشد. این یک چیز بدیهی و عرفی است. اگر فروشنده ماشینی بدون چرخ به شما بدهد، نمی تواند بگوید “در قرارداد ننوشته بودیم چرخ دارد”. عرف جای خالی های قرارداد را پر می کند و به اندازه متن قرارداد قدرت دارد.

عرف های تجاری و بازاری:

هر شغلی برای خودش یک سری قانون نانوشته دارد. در بازار آهن، بازار طلا یا بازار مسکن، یک سری اصطلاحات و روش ها وجود دارد که مخصوص همان جاست. در تفسیر قرارداد در حقوق، قاضی به این عرف های خاص توجه می کند. اگر شما تاجر هستید و از یک کلمه تخصصی استفاده کرده اید، قاضی آن کلمه را با معنی بازاری اش تفسیر می کند، نه معنی لغوی اش در فرهنگ لغت. پس خیلی مهم است که بدانید در صنفی که معامله می کنید، چه رسوم و عاداتی وجود دارد. گاهی یک سکوت در بازار به معنی رضایت است و گاهی به معنی رد کردن پیشنهاد. همه این ها را عرف مشخص می کند.

رابطه عرف با قانون و توافق:

در سلسله مراتب تفسیر قرارداد در حقوق، اولویت اول با توافق کتبی شماست. اگر شما صراحتاً چیزی برخلاف عرف نوشته باشید، همان نوشته شما اجرا می شود. اما اگر چیزی ننوشته باشید، عرف حاکم می شود. ماده ۲۲۴ قانون مدنی هم می گوید: “الفاظ عقود محمول است بر معانی عرفیه”. یعنی کلمات را باید همان طور که مردم عادی می فهمند معنی کرد. مگر اینکه ثابت شود منظور خاص دیگری داشته اید. پس عرف مثل یک چسب است که فاصله های خالی بین توافقات شما را پر می کند و باعث می شود قرارداد قابل اجرا باشد. بدون در نظر گرفتن عرف، بسیاری از قراردادها ناقص و مبهم باقی می مانند.

قوانین مدنی مرتبط با رفع ابهام از سند:

قانون مدنی ایران برای کمک به تفسیر قرارداد در حقوق، مواد بسیار خوبی دارد. این قانون مثل یک نقشه راه عمل می کند. وقتی قاضی با یک متن پیچیده روبرو می شود، به سراغ موادی مثل ماده ۲۲۴ و ۲۲۵ قانون مدنی می رود. این مواد قانونی دستور می دهند که چطور باید با کلمات برخورد کرد. قانون گذار پیش بینی کرده است که آدم ها ممکن است در نوشتن دچار خطا شوند. بنابراین، چهارچوبی را تعیین کرده تا تفسیرها سلیقه ای نشود. اگر قانون نبود، هر قاضی ممکن بود یک جور رای بدهد و سنگ روی سنگ بند نمی شد. پس دانستن این مواد قانونی برای هر کسی که قرارداد می نویسد مفید است.

اصل صحت در قراردادها:

یکی از مهم ترین اصول در قانون ما و در بحث تفسیر قرارداد در حقوق، “اصل صحت” است. این اصل می گوید که اگر شک کردیم یک قرارداد درست است یا باطل، باید بنا را بر این بگذاریم که درست است. قانون دوست ندارد معامله ها را باطل کند. قانون می خواهد تا جای ممکن قراردادها را حفظ کند. پس اگر جمله ای دو پهلو بود که یک معنی آن قرارداد را باطل می کرد و معنی دیگر آن قرارداد را صحیح نگه می داشت، قاضی موظف است آن معنی را انتخاب کند که قرارداد را زنده نگه می دارد. این رویکرد به ثبات اقتصادی و امنیت معاملات کمک زیادی می کند.

تفسیر در پرتو کل قرارداد:

یک قانون نانوشته دیگر در تفسیر قرارداد در حقوق وجود دارد که می گوید نباید یک جمله را از وسط متن برید و جداگانه معنی کرد. تمام بندهای یک قرارداد مثل زنجیر به هم وصل هستند. ماده های قانونی تاکید دارند که قرارداد یک موجود واحد است. برای فهمیدن بند ۵، باید بند ۱ و ۲ را هم خواند. گاهی وقت ها یک شرط در انتهای قرارداد، کل معنی شرط های قبلی را عوض می کند. بنابراین قاضی همیشه نگاه سیستمی دارد و کل متن را با هم می بیند. نمی شود قسمتی که به نفع ماست را برداریم و قسمتی که به ضرر ماست را نادیده بگیریم. همه اجزا باید با هم سازگار باشند.

تفسیر به نفع متعهد یا متعهد له:

در زمان های قدیم و حتی الان، یک قاعده در تفسیر قرارداد در حقوق وجود دارد که می گوید اگر شک کردیم کسی بدهکار است یا نه، اصل بر این است که بدهکار نیست. اما اگر بدهکاری اش ثابت شد و در مقدار آن شک داشتیم، باید کمترین مقدار را در نظر بگیریم. این را “تفسیر به نفع متعهد” می گویند. یعنی کسی که تعهدی داده است. اگر جمله ای مبهم است و معلوم نیست که فرد باید ۱۰ تن بار تحویل دهد یا ۱۲ تن، قانون طرف متعهد را می گیرد و می گوید همان ۱۰ تن (قدر متیقن) کافی است. چون تعهد بیشتر نیاز به دلیل محکم تر دارد. این کار برای این است که باری اضافه بر دوش کسی گذاشته نشود.

تفسیر علیه نویسنده قرارداد:

یک قاعده مدرن تر هم وجود دارد که به آن تفسیر علیه تنظیم کننده سند می گویند. در تفسیر قرارداد در حقوق، اگر یک طرف قرارداد متن را نوشته باشد (مثل قراردادهای بانک یا بیمه) و متنی مبهم باشد، قاضی آن را به ضرر نویسنده تفسیر می کند. چرا؟ چون آن شخص یا شرکت فرصت داشته که متن را واضح بنویسد اما این کار را نکرده است. پس نباید از ابهام متنی که خودش نوشته سود ببرد. این قاعده خیلی به نفع مصرف کنندگان است. اگر شما با یک شرکت بزرگ قرارداد بستید و متنش گنگ بود، معمولاً دادگاه حق را به شما می دهد چون شما نقشی در نوشتن آن متن نداشته اید.

تعادل بین حقوق طرفین:

هدف نهایی در تفسیر قرارداد در حقوق، ایجاد تعادل است. نباید تفسیر طوری باشد که یک نفر نابود شود و دیگری بی جهت سود ببرد. قاضی سعی می کند میانه را بگیرد. اگر تفسیر به نفع متعهد باعث شود که حق طرف مقابل کامل ضایع شود، قاضی این کار را نمی کند. او به دنبال “انصاف” است. گاهی اوقات تفسیر خشک و خالی کلمات بی انصافی است. بنابراین دادگاه ها سعی می کنند تفسیری ارائه دهند که با منطق عقلانی و اقتصادی جور در بیاید. آنها از خود می پرسند: “یک آدم عاقل در این شرایط چه تصمیمی می گرفت؟” و همان را مبنای تفسیر قرار می دهند.

جایگاه حسن نیت در اجرای تعهدات قراردادی:

حسن نیت یعنی اینکه طرفین قرارداد با صداقت و روراستی رفتار کنند و نخواهند سر هم کلاه بگذارند. در تفسیر قرارداد در حقوق، فرض بر این است که طرفین حسن نیت دارند. اگر شما از یک سوراخ قانونی یا یک کلمه مبهم استفاده کنید تا به طرف مقابل ضربه بزنید، این برخلاف حسن نیت است. هرچند در قانون مدنی ایران کلمه “حسن نیت” صریحاً زیاد تکرار نشده، اما روح قانون آن را قبول دارد. قاضی وقتی می بیند یک نفر دارد با بازی با کلمات از مسئولیت فرار می کند، با ابزار تفسیر جلوی او را می گیرد. قرارداد فقط میدان جنگ کلمات نیست، بلکه یک پیمان اخلاقی و قانونی است.

تفسیر بر مبنای اعتماد:

وقتی دو نفر با هم معامله می کنند، بر اساس یک اعتمادی جلو آمده اند. تفسیر قرارداد در حقوق باید جوری باشد که این اعتماد خدشه دار نشود. اگر متنی دو معنی دارد، معنی ای انتخاب می شود که با رفتار یک انسان صادق و درستکار همخوانی دارد. مثلاً اگر شما خانه ای فروختید، وظیفه دارید کلید را هم بدهید، حتی اگر در قرارداد صریحاً کلمه “کلید” نیامده باشد. ندادن کلید با حسن نیت در تضاد است. دادگاه ها در تفسیرهای خودشان، همیشه جانب انصاف و رفتار جوانمردانه را می گیرند و اجازه نمی دهند کسی با سوءاستفاده از ظاهر کلمات، تعهدات اخلاقی و عرفی خودش را زیر پا بگذارد.

سوء استفاده از حق ممنوع:

یکی از اصول مهم که به تفسیر قرارداد در حقوق کمک می کند، اصل ۴۰ قانون اساسی است که می گوید هیچکس نمی تواند اعمال حق خویش را وسیله اضرار به غیر قرار دهد. یعنی شما نمی توانید بگویید “طبق متن قرارداد من حق دارم این کار را بکنم” در حالی که هدف اصلی شما فقط ضرر زدن به طرف مقابل است. تفسیر قرارداد نباید اجازه دهد کسی از حق خودش سوءاستفاده کند. اگر تفسیر لفظی یک بند باعث شود که شما بتوانید بدون دلیل موجه زندگی طرف مقابل را مختل کنید، قاضی آن تفسیر را رد می کند. تفسیر صحیح آن است که حقوق هر دو طرف را به صورت مسالمت آمیز در کنار هم حفظ کند.

تفاوت تفسیر در قراردادهای تجاری و خصوصی:

قراردادهای تجاری با قراردادهای عادی بین دو نفر فرق دارند. در تجارت، سرعت خیلی مهم است. برای همین، تفسیر قرارداد در حقوق تجارت کمی سخت گیرانه تر است. تجار معمولاً حرفه ای هستند و باید بدانند چه امضا می کنند. دادگاه در برخورد با تجار، کمتر بهانه “نمی دانستم” یا “حواسم نبود” را قبول می کند. در این نوع قراردادها، عرف تجاری خیلی پررنگ تر است. یک فاکتور ساده یا یک ایمیل در دنیای تجارت می تواند حکم یک قرارداد کامل را داشته باشد. تفسیر این اسناد باید با توجه به نیازهای بازار و سرعت گردش سرمایه انجام شود تا چرخ اقتصاد لنگ نماند.

حمایت بیشتر در قراردادهای خصوصی:

اما در قراردادهای خصوصی، مثلاً وقتی یک نفر خانه اش را اجاره می دهد، ماجرا فرق می کند. در اینجا طرفین معمولاً حقوقدان نیستند. تفسیر قرارداد در حقوق برای افراد عادی با لطافت بیشتری انجام می شود. قاضی سعی می کند بیشتر به نیت واقعی آنها توجه کند تا کلمات تخصصی. در قراردادهای مصرف کننده (مثل خرید موبایل یا اشتراک اینترنت)، قوانین حمایتی وجود دارد. در اینجا تفسیرها معمولاً به نفع مصرف کننده ضعیف است تا شرکت بزرگ قوی. قانون گذار می داند که زور این دو نفر برابر نیست، پس با تفسیر مناسب، کفه ترازو را متعادل می کند.

اصطلاحات تخصصی در مقابل زبان ساده:

در قراردادهای تجاری بین دو شرکت، کلمات تخصصی دقیقاً همان معنی فنی خودشان را دارند. اما اگر همان کلمه در قرارداد بین دو کشاورز استفاده شود، ممکن است معنی ساده تری داشته باشد. در تفسیر قرارداد در حقوق، قاضی نگاه می کند که دو طرف چه کاره هستند. سطح سواد و تخصص طرفین در نحوه تفسیر موثر است. اگر شما متخصص نیستید، نباید انتظار داشت که اصطلاحات پیچیده حقوقی را مثل یک وکیل بفهمید. بنابراین، زمینه و محیط قرارداد در تعیین معنی کلمات بسیار اثرگذار است و نمی شود برای همه یک نسخه واحد پیچید.

پیامدهای قانونی عدم شفافیت در متن توافق:

بزرگترین دشمن یک قرارداد، ابهام است. اگر تفسیر قرارداد در حقوق برای قاضی سخت باشد، پرونده ماه ها و شاید سال ها در دادگاه می ماند. عدم شفافیت باعث می شود هر طرف ادعای خودش را داشته باشد و برای اثباتش شاهد و مدرک بیاورد. این یعنی اتلاف وقت و هزینه. وقتی متن شفاف نیست، قاضی مجبور است پرونده را به کارشناس ارجاع دهد. کارشناس ها هزینه دارند و زمان می برند. تازه ممکن است نظر کارشناس هم مورد اعتراض قرار گیرد. پس اولین جریمه ای که بابت بد نوشتن قرارداد می پردازید، از دست دادن عمر و پولتان در راهروهای دادگاه است.

خطر ابطال قرارداد:

گاهی اوقات ابهام در متن آنقدر زیاد است که اصلاً معلوم نیست معامله ای انجام شده یا نه. در تفسیر قرارداد در حقوق، اگر موضوع معامله یا قیمت آن مبهم باشد، ممکن است کل قرارداد باطل شود. تصور کنید ملکی خریده اید و پولش را داده اید، اما بخاطر ابهام در متن، دادگاه بگوید این قرارداد باطل است. در این صورت، ملک از دستتان می رود و پولتان هم با ارزش سال ها قبل به شما برمی گردد (البته با شرایطی). این یک فاجعه اقتصادی است. قراردادهای مبهم که “موضوع” یا “جهت” معامله در آنها روشن نیست، همیشه در خطر نابودی و بی اعتباری قرار دارند.

اجرای ناقص یا اشتباه تعهدات:

وقتی متن قرارداد روشن نباشد، هر کسی کار خودش را می کند. پیمانکار فکر می کند کار را تمام کرده، ولی کارفرما ناراضی است. این سوءتفاهم ها باعث می شود پروژه ها نیمه کاره بمانند یا با کیفیت پایین انجام شوند. در بحث تفسیر قرارداد در حقوق، خیلی وقت ها می بینیم که اختلاف فقط سر یک جمله است که درست نوشته نشده. نتیجه این می شود که رابطه دوستی و کاری به هم می خورد. گاهی خسارت هایی که از این اجرا نشدن درست تعهدات به وجود می آید، از اصل مبلغ قرارداد بیشتر است. شفافیت در متن، مثل یک بیمه نامه برای اجرای صحیح و کامل تعهدات عمل می کند.

نتیجه گیری:

در نهایت باید گفت که نوشتن و امضای یک توافق نامه پایان کار نیست، بلکه شروع یک تعهد است. تفسیر قرارداد در حقوق ابزاری است که قانون برای روزهای بارانی و طوفانی اختلاف نگه داشته است. ما یاد گرفتیم که کلمات روی کاغذ وحی منزل نیستند و باید در کنار نیت واقعی، عرف جامعه و قوانین مدنی فهمیده شوند. دانستیم که ابهام در قرارداد می تواند خانمان سوز باشد و شفافیت، کلید آرامش است.

به عنوان یک توصیه دوستانه، همیشه قبل از امضا، وقت بگذارید و متن را چند بار بخوانید. از کلمات ساده و روشن استفاده کنید و اگر جایی شک داشتید، حتماً بپرسید و بخواهید که شفاف تر بنویسند. هزینه مشورت با یک متخصص قبل از قرارداد، هزاران بار کمتر از هزینه وکیل و دادگاه بعد از دعوا است. بیایید با جدی گرفتن اصول نگارش و تفسیر، جلوی اختلافات را بگیریم و روابط کاری و اجتماعی سالم تری بسازیم. قانون حامی کسانی است که آگاهانه و با دقت قدم برمی دارند.

اگر شما به دنبال یک وکیل قرارداد متخصص هستید، ما آماده ارائه بهترین خدمات به شما هستیم، جهت کسب اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.

پرسش و پاسخ های متداول:

در ادامه با چند پرسش و پاسخ متداول رو به رو می شوید.

۱. اگر بین متن تایپ شده و متن دست نویس در حاشیه قرارداد تناقض باشد، کدام یک معتبر است؟

در اصول تفسیر قرارداد در حقوق، معمولاً متن دست نویس که بعداً اضافه شده است، بر متن تایپی اولویت دارد. چون فرض بر این است که طرفین بعد از خواندن متن چاپی، تصمیم گرفته اند توافق جدیدی کنند و آن را با دست اضافه کرده اند.

بنابراین، آن نوشته حاشیه ای یا پشت نویسی، آخرین اراده و نیت طرفین محسوب می شود و قاضی آن را مقدم می دارد. البته باید امضای طرفین پای آن نوشته دستی هم باشد تا اعتبار قانونی پیدا کند.

۲. آیا سکوت در قرارداد به معنی رضایت است؟

در قانون و تفسیر قرارداد در حقوق، اصل بر این است که “سکوت علامت رضا نیست”. سکوت به تنهایی نمی تواند نشانه قبول کردن باشد، مگر اینکه قرائن و نشانه های دیگری هم وجود داشته باشد.

مثلاً اگر شما کالایی را برای کسی بفرستید و او استفاده کند و چیزی نگوید، این سکوت همراه با عمل، نشانه رضایت است. اما در حالت کلی، برای قبول تعهد باید حتماً لفظ یا عملی انجام شود که نشان دهنده اراده باشد و سکوت محض کافی نیست.

۳. اگر در قرارداد مبلغ به عدد و حروف متفاوت نوشته شده باشد، کدام ملاک است؟

این یکی از مشکلات رایج است. طبق قانون و رویه های تفسیر قرارداد در حقوق، مبلغی که به “حروف” نوشته شده است معتبرتر است. چون احتمال اشتباه در نوشتن عدد (مثلاً گذاشتن یک صفر کم یا زیاد) خیلی بیشتر است.

نوشتن به حروف نیاز به دقت و توجه بیشتری دارد، بنابراین نشان دهنده قصد واقعی طرفین است. دادگاه ها معمولاً مبلغ حروف را ملاک صدور حکم قرار می دهند، مگر اینکه مدارک قوی دیگری (مثل فیش واریزی) خلاف آن را ثابت کند.

۴. کلمات “عام” و “خاص” در قرارداد چگونه تفسیر می شوند؟

اگر در یک قرارداد هم کلمه عام باشد و هم کلمه خاص، کلمه خاص، حکم کلمه عام را محدود می کند. این یک قاعده مهم در تفسیر قرارداد در حقوق است.

مثلاً اگر در جایی نوشته باشد “فروش همه میوه های باغ” (عام) و در خط بعد نوشته باشد “به جز سیب ها” (خاص)، باید گفت همه میوه ها فروخته شده اند غیر از سیب ها. همیشه قیدهای خاص، قدرت بیشتری در تعیین محدوده تعهدات دارند و باید به دقت به آنها توجه کرد.

۵. آیا می توان برای تفسیر قرارداد از شهود استفاده کرد؟

بله، شهادت شهود یکی از راه های کشف حقیقت در تفسیر قرارداد در حقوق است. اگر متن قرارداد مبهم باشد، شهودی که در جلسه حضور داشته اند می توانند بگویند که طرفین چه حرف هایی زده اند و چه قراری گذاشته اند.

البته قدرت شهادت شهود در مقابل سند کتبی محدودیت هایی دارد، اما برای روشن کردن نقاط تاریک و مبهم قرارداد بسیار کارآمد است. قاضی حرف های شهود را می شنود و اگر با سایر مدارک جور در بیاید، بر اساس آن رای می دهد تا گره قرارداد باز شود.